CTTĐT - Phong tục hôn nhân vốn là một nét văn hóa cổ truyền đặc sắc của dân tộc Tày. Để tổ chức lễ kết hôn, người Tày phải thực hiện các nghi lễ quan trọng như: lễ so tuổi, dạm hỏi, vấn danh, dẫn cưới, lễ đón dâu, lễ lại mặt và một số tục lệ khác. Trong đó, “lễ đón dâu” là một nghi lễ đặc biệt, mang đậm màu sắc văn hoá bản địa đã được lưu truyền trong đời sống người Tày qua nhiều thế hệ.
Đoàn Lễ đón dâu trong đám cưới người Tày ở Lục Yên - Yên Bái
Để có một “Lễ đón dâu” hoàn chỉnh, những lễ vật không thể thiếu mà nhà trai phải chuẩn bị sang nhà gái gồm: một con lợn, một đôi gà thiến, 1 chum rượu, 3 gói trầu cau, 4m vải, gạo có nếp, có tẻ,.. để báo hiếu công nuôi dưỡng của cha mẹ. Ngoài ra còn có 2 sợi dây chỉ tơ hồng thể hiện sự tơ hồng xe nhân duyên hợp; 1 đôi vòng bạc đón dâu thể hiện vòng tròn không có hồi kết của hạnh phúc đôi vợ chồng. Tất cả các lễ vật được nhà trai mang sang nhà gái vào ngày đón dâu.
“LỄ ĐÓN DÂU”
“Lễ đón dâu” được bắt đầu từ đoàn nhà trai. Đoàn nhà trai đi đón dâu gồm một trưởng đoàn (ông quan làng), một bà đón (gia rặp), chú rể (Khươi), phù rể (Khươi pạu), một cô gái chưa chồng là cô đón (a rặp) và đoàn người gánh lễ từ 4 đến 6 người gọi là quân cảnh hay còn gọi là báo háp.
![](/noidung/tintuc/PublishingImages/Thu-Huong/2.jpg)
Sau khi nhà trai gánh lễ đến nhà gái thì đoàn nhà trai sẽ bị nhà gái chặn lại bằng 1 cái chiếu - nhà trai phải vượt qua thử thách bằng cách hát đối giao duyên nếu đối được thì được trải chiếu hoa mời ngồi, nếu không đối được sẽ bị phạt cả đoàn đứng ở ngoài cửa:
MÀN ĐỐI ĐÁP
Khi đó, cuộc đối đáp trong “Lễ đón dâu” giữa nhà trai và nhà gái bắt đầu:
- Nhà gái hỏi:
Khách quý dú phương hâư m, dú xạ hâư thâng, củ pác lân rườn cần khỏi chắc nỏ.
- Lời dịch:
Khách là người ở nơi nào
Hôm nay có lễ gánh vào nhà tôi
Chắc là phương khác xa xôi
Họ tôi mong được nghe lời phân bua
- Nhà trai trả lời:
Khỏi chiềng mừa đại biểu rườn cần, nội quý xuân ngoại quý họ cần nỏ
Họ khỏi mà vằn đai bấu mà
Mà vằn lảu hí hả rườn cần
Họ khỏi khảu mà thâng dăng loạt
Pần lăng pát khửn các khửn đuây
Họ khỏi dú tàng quây xo hạ
Khỏi là khách tàng xạ hương lân
Họ khỏi mà dặng hâng khai nai
Mì phục au lồng piooi hưa chăn
Chắng thúc cần mì tâm tiếp khách nỏ
Họ khỏi nhằng nhắng mừa hung khảu
Phục khỏi dom bản tẳư chắng mà
Cụng nghị hăn xấu xa phúc khát
- Lời dịch:
Họ tôi là khách ở phương xa
Ngày khác không đến, đến nhà hôm nay
Nhà người có hỷ thật may
Hay là nán lại một ngày cho vui
Đứng lâu cũng mỏi chân rồi
Có chiếu xin được phép ngồi nghỉ chân
Tôi người xã khác hương lân
Trải chiếu mời khách có tâm mới là
- Nhà gái chưa đồng ý và tiếp tục hát ghẹo:
Khỏi chiềng mừa a áo tương tư
Họ khỏi nhằng nhắng mừa hung khảu
Phục khỏi dom bản tẳư chắng mà
Cụng nghị hăn xấu xa phúc khát
- Lời dịch:
Tôi kính thưa các khách phương xa
Lần đầu khách lạ đến nhà chúng tôi
Họ tôi lại bận mất rồi
Tôi còn đun dở một nồi cơm to
Các cô các chú đang lo
Làng trên mượn chiếu về cho khách ngồi
Chiếu nay đã mượn về rồi
Nhưng mà bị rách sao ngồi được đây
- Nhà trai đáp:
Cá pay thâng càn khôn kiếp mác
Lườn cần mì phục khát xo đai
Phục ngần cắp phục lài phióoi lót
Piooi khóp tằng hỏong nooc hỏong đâư
Piooi khóp tằng giường thung giường tắm
Giường tắm khỏi xo năng
Giường thung khỏi xo thôi
Piooi phục hẩư đo tôi rườn rà
Hẩư khói cần khách lạ đảy chầm
Củ ton khỏi mà thâng slo năng mà thôi
- Lời dịch:
Người khôn khéo nói khéo từ
Chiếu bạc trải dưới, chiều xù trải trên
Thoạt nhìn đã biết toàn nền chiếu hoa
Gian trong gian giữa khắp nhà
Chiếu lót trải dưới toàn là kim ngân
Thương tình khách lạ hương lân
Vui lòng xin được nghỉ chân nhà người
- Nhà gái đồng ý:
Họ khỏi cụng au pát pay sa
Cần mà thâng bấu chê tu khỏi
Còi au phục mà piooi lặp cần
Mời quý khách năng lồng thong thả
Ơn quý khách mà thâng đảy lọt
Tâm lườn tăng phục bioooc phục va
Mời quý khách chai kha lố nỏ
- Lời dịch:
Khách quý không chê nhà tôi
Họ tôi xin kính mời nghỉ chân.
MỞ CỔNG
Trải qua tất cả thử thách đoàn nhà trai mới được đi vào nhà gái và được mời nước, mời trầu, mời rượu.
NỘP LỄ VẬT
Ông quan làng nộp lễ vật, kính tổ tiên, trưởng đoàn nhà gái nhận lễ vật và phát biểu trước tổ tiên.
XIN DÂU (XO LÙA LỒNG LANG) - ( HÁT VỈ)
Sau khi hoàn tất các thủ tục báo cáo tổ tiên, mời rượu anh em họ hàng, quan làng nhà trai lại cất lên câu hát vỉ xin phép đón cô dâu về nhà chồng.
- Nhà trai:
Trước khỏi chiềng mừa nội ngoại quý xuân ngoại quý họ cần nỏ
Thíp giờ chắng đảy giờ náy miac
Pác giờ chắng đáy giờ náy đây
Giờ đây khói khay pác
Giờ miac khói xo lùa
Giờ nay khói xo lùa lồng lang
Au mừa hẳư họ hàng khói chầm
Họ hàng nhằng đông xuân dú thá
Tích đức thêm tích va
Mời hẳư lùa ooc mà lạy táng
Tôi phua mìa lồng lang theo căn
Áo a dá phất đăng đưởi nọong
Lùng pả dá puồn tọong đưởi nhi
Lục me nhình thâng duyên thâng pi la khá
Pả me chùa nịnh nọong óoc mà
Họ khỏi so hải va lồng lang mà thôi
- Lời dịch:
Trước tôi kính tổ tiên hiền
Nội quý xuân ngoại quý họ
Một tháng chọn được một ngày lành
Trăm giờ mới chọn giờ vàng đạo
Giờ đẹp tôi xin thưa
Giờ tốt tôi xin phép
Chọn giờ vàng xin dâu xuống bãi
Về nhà chồng nối dõi tông đường
Tích đức, thêm tích hoa, tích nhụy
Họ hàng tôi xuân họ đang chờ
Đón nhận cô dâu
Tôi xin mời dâu ra nhà bái tổ.
- Nhà gái:
Trước khói khói chiềng mừa
Nội quý xuân, ngoại quý họ
Họ khỏi bấu rụ lẩn sắc căm
Pú gia bấu chê phóoc chê tăn khỏi hẩư
Nọong khỏi nhằng xấu bẩư nết na
Khảy chấp nhằng an lèng đưởi phua
Giá hẳư mìa nòn hua trang giảo
Pú gia cụng đảy cháo quan làng
Xuân họ mời bâm pàn khảu lảu
Bấu thúc khỏi lặc hẳư lai điều
Nặm bốc còi mà tiêu thâng bó
Lục hư chá po me tá tái
Giá hẳư lục kin nguộn phai phắng nặm
Pú da cụng đảy sẳm ngần tiền,
Chúc tôi nọong bình yên mừa nả
- Lời dịch:
Trước tôi kính tổ tiên hiền
Nội quý xuân ngoại quý họ
Đến giờ con phải xuất giá
Theo chồng xây dựng hạnh phúc
Họ tôi cũng không có gì vướng mắc mà ngăn
Vì tương lai đôi trẻ sống trăm năm
Thay lời gia đình có đôi lời dặn dò chú rể
Bên ông bà sắm lễ qua đây
Con tôi còn nhỏ dại thơ ngây
Gửi gắm ông bà trên chỉ bảo
Lúc ốm đau được chồng chăm sóc động viên
Đừng để con tôi ngủ thừa thêm tủi.
Sau đó trưởng đoàn nhà gái cho cô dâu chú rể bái tổ tiên, 2 bên nội ngoại, lạy bố mẹ thân sinh.
Khi giờ lành đến, cô dâu chuẩn bị ra cửa về nhà chồng. Lúc này, thầy mo đội nón cho cô dâu và trao cho cô dâu 1 đôi hương lấy từ bàn tổ (với ý nghĩa từ nay người con gái đã đến tuổi đi lấy chồng vào họ nhà khác để có cuộc sống mới bên nhà chồng)
- Thầy Mo:
Hà ho!
Hà thổng mà quay
Hà thai ha sính
Kính mừa thâng đẳm kế, đẳm ón, đảng cón, đẳng lăng, à văn nay a! Mì slắm lục nhi ý lục nhình, lục lườn tàn lan, tẩu nhản mừa nả mạnh lèng.
Hặt kin mát mẻ
- Lời dịch:
Kính tổ tiên hiền
Hôm nay có cháu gái đi xây dựng hạnh phúc trăm năm. Bố mẹ nuôi con lớn khôn. Nay chọn được giờ lành tháng tốt, cho con cháu đi xây dựng gia đình.
Mời các thần linh tổ tiên đến chứng giám phù hộ, độ trì cho con cháu làm ăn mát mẻ, sinh con nở cành.
MẸ DẶN CON GÁI ĐI LẤY CHỒNG (phong s/lư)
Nhọm khắt kháu thuân biooc thu nà
Po me chương thứt phà vạy slẳm
Mon lài khắm me đa
Mon lài va me chíp
Thân me hảy tẩu thứt me chò
Tứn tứn khát thai khò me liệng
Khai lục bấu pần tiểng chấp lai
Lục nhình thêm lục chài củng quý
Vằn náy khai mẹ nhi khá pay
Sloong mừng búp thu đây lồng láng
Nặm tha rọi thoong pạng lồng đin
Mẹ ơi pay hắt kin dá hảy
Nặm tha tốc lý loạy pần phuôn
Lục cói cuôm chúp ngần mừa cón
Vằn hạnh phúc còi phắng mừa nả
Mừa đuổi phua đưởi mả dá puồn
Rọi rọi tẩư lườn chương đây mạc
Po me sẳm phục thát đảy đo
Giờ đây còi đảy giờ lồng lang ục hảy nặm ắng thoong phương
Lục slo đảy tam hương chào táng
Giờ đây thêm giờ miac lục pay
Chíp mừng lạy thoong thay thẩu kế
Chíp mừng lạy po me cuông lườn
Chíp mừng lạy thoong phương thiên hạ
Me thắng lục mừa nả dá puồn
Ty nay bấu pân lườn lục dú mẹ hợi
Tôi lục bẳng tôi thú thiếu kha
Chiêng chất lục cói mà đáy me
Tẹp vài khảu đông ké nàn mà
- Lườn chào hắt lườn là lục hợi
Hạnh phúc tới tạp tờ cói mà
Cón lăng đẩy hặt lùa cuông bản
Nẩư hằm nhằng sẩư sảng đảy hăn
Đảy hăn nhằng sẩư sảng đảy hăn
Chúc tôi lúc trăm năm hạnh phúc
- Lời dịch:
Miệt mài dệt củi thoi đưa
Nhuộm tràm khâu áo thêu thùa gối hoa
Gối hoa mẹ dệt
Áo gấm mẹ gấp để dành cho con
Ngày xưa con khóc góc màn
Mẹ thâu đêm không ngủ - lo toan đủ điều
Chỗ khô để dành con ngủ
Mẹ nằm chỗ ướt dỗ dành con thơ
Lúc con ốm đau mẹ đứt ruột mím môi
Bây giờ con đã lớn rồi
Hôm nay là ngày con đi lấy chồng
Lòng mẹ lại đau thắt ruột gan
Con gái là con người ta
Nhà mẹ đẻ không phải nhà của con
Từ mai ngoan ngoãn theo chồng
Bố mẹ chồng là bố mẹ con suốt đời
Chồng dạy con nhớ bớt lời
Không nên cãi lại mới thành người nghe con
Cùng chồng xây dựng cơ ngơi
Sinh con nở cái suốt này bình an
Bây giờ con hãy cầm hương
Con hãy cầm đôi hương chào táng
Chắp tay lạy họ hàng đôi bên
Chắp tay lạy bố mẹ thân sinh
Chắp tay lạy hai phương thiên hạ
Hôm nay giờ lành con được gả
Mặt ướt nhòe rưng rưng nước mắt rơi
Hai tay vịn cầu thang xuống bãi
Nước mắt mẹ chảy dài mãi không thôi
Ngày hỷ đừng buồn con ơi
Con hãy đội nón hoa đi trước
Chồng con cùng cất bước theo nhau
Từ nay và đến mai sau
Con luôn hạnh phúc một đời bình an
Cuộc sống luôn được vẹn toàn
Tết Chiêng - Tết Bươn chật này về thăm mẹ cha.
![](/noidung/tintuc/PublishingImages/Thu-Huong/3.jpg)
Theo phong tục đoàn đưa dâu nhà gái gồm có: ông đưa (Ta thống), bà đưa (tái thống), cậu đưa (khủ thống), dâu, phù dâu, dì đưa (na thống) và có 4 đến 6 người khênh đồ vật bên gái về nhà chồng, cùng đi còn có một số người có thể là anh, em, bạn bè cô dâu đi bạn dâu. người con gái Tày đi lấy chồng mang theo nhiều của hồi môn đựng trong chiếc hòm gỗ và phần còn lại là vải vóc, chăn màn, đồ trang sức và một số vật dụng, đồ dùng sinh hoạt hàng ngày,... Với mong muốn con gái khi về nhà chồng sẽ có cuộc sống mới. Người Tày quan niệm, hành động này là lúc đánh dấu mốc từ nay người con phải tự đi vững trên đôi chân của mình để đến với cuộc sống tương lai, mong cho con gái từ nay sẽ trưởng thành, cùng chồng chăm lo cho gia đình riêng và sống vui vẻ hạnh phúc.
Đám cưới là khoảnh khắc thiêng liêng của đời người, những phong tục, tập quán tốt đẹp góp phần làm cho đám cưới trở nên trọn vẹn, ý nghĩa hơn. Qua đó có thể thấy, đám cưới không chỉ đơn thuần là việc kết duyên của đôi lứa mà còn có ý nghĩa lớn hơn, đó là truyền thống đạo lý của dân tộc; giáo dục về nghĩa vợ chồng trong các mối quan hệ gia đình, dòng tộc; góp phần gắn kết cộng đồng; lưu giữ bản sắc văn hoá dân tộc. Trong xu thế phát triển của xã hội hiện nay, những nét văn hoá đó càng cần được bảo tồn và lưu giữ cho tương lai.
192 lượt xem
Ban Biên tập
Cổng thông tin điện tử tỉnh - Phong tục hôn nhân vốn là một nét văn hóa cổ truyền đặc sắc của dân tộc Tày. Để tổ chức lễ kết hôn, người Tày phải thực hiện các nghi lễ quan trọng như: lễ so tuổi, dạm hỏi, vấn danh, dẫn cưới, lễ đón dâu, lễ lại mặt và một số tục lệ khác. Trong đó, “lễ đón dâu” là một nghi lễ đặc biệt, mang đậm màu sắc văn hoá bản địa đã được lưu truyền trong đời sống người Tày qua nhiều thế hệ. Để có một “Lễ đón dâu” hoàn chỉnh, những lễ vật không thể thiếu mà nhà trai phải chuẩn bị sang nhà gái gồm: một con lợn, một đôi gà thiến, 1 chum rượu, 3 gói trầu cau, 4m vải, gạo có nếp, có tẻ,.. để báo hiếu công nuôi dưỡng của cha mẹ. Ngoài ra còn có 2 sợi dây chỉ tơ hồng thể hiện sự tơ hồng xe nhân duyên hợp; 1 đôi vòng bạc đón dâu thể hiện vòng tròn không có hồi kết của hạnh phúc đôi vợ chồng. Tất cả các lễ vật được nhà trai mang sang nhà gái vào ngày đón dâu.
“LỄ ĐÓN DÂU”
“Lễ đón dâu” được bắt đầu từ đoàn nhà trai. Đoàn nhà trai đi đón dâu gồm một trưởng đoàn (ông quan làng), một bà đón (gia rặp), chú rể (Khươi), phù rể (Khươi pạu), một cô gái chưa chồng là cô đón (a rặp) và đoàn người gánh lễ từ 4 đến 6 người gọi là quân cảnh hay còn gọi là báo háp.
Sau khi nhà trai gánh lễ đến nhà gái thì đoàn nhà trai sẽ bị nhà gái chặn lại bằng 1 cái chiếu - nhà trai phải vượt qua thử thách bằng cách hát đối giao duyên nếu đối được thì được trải chiếu hoa mời ngồi, nếu không đối được sẽ bị phạt cả đoàn đứng ở ngoài cửa:
MÀN ĐỐI ĐÁP
Khi đó, cuộc đối đáp trong “Lễ đón dâu” giữa nhà trai và nhà gái bắt đầu:
- Nhà gái hỏi:
Khách quý dú phương hâư m, dú xạ hâư thâng, củ pác lân rườn cần khỏi chắc nỏ.
- Lời dịch:
Khách là người ở nơi nào
Hôm nay có lễ gánh vào nhà tôi
Chắc là phương khác xa xôi
Họ tôi mong được nghe lời phân bua
- Nhà trai trả lời:
Khỏi chiềng mừa đại biểu rườn cần, nội quý xuân ngoại quý họ cần nỏ
Họ khỏi mà vằn đai bấu mà
Mà vằn lảu hí hả rườn cần
Họ khỏi khảu mà thâng dăng loạt
Pần lăng pát khửn các khửn đuây
Họ khỏi dú tàng quây xo hạ
Khỏi là khách tàng xạ hương lân
Họ khỏi mà dặng hâng khai nai
Mì phục au lồng piooi hưa chăn
Chắng thúc cần mì tâm tiếp khách nỏ
Họ khỏi nhằng nhắng mừa hung khảu
Phục khỏi dom bản tẳư chắng mà
Cụng nghị hăn xấu xa phúc khát
- Lời dịch:
Họ tôi là khách ở phương xa
Ngày khác không đến, đến nhà hôm nay
Nhà người có hỷ thật may
Hay là nán lại một ngày cho vui
Đứng lâu cũng mỏi chân rồi
Có chiếu xin được phép ngồi nghỉ chân
Tôi người xã khác hương lân
Trải chiếu mời khách có tâm mới là
- Nhà gái chưa đồng ý và tiếp tục hát ghẹo:
Khỏi chiềng mừa a áo tương tư
Họ khỏi nhằng nhắng mừa hung khảu
Phục khỏi dom bản tẳư chắng mà
Cụng nghị hăn xấu xa phúc khát
- Lời dịch:
Tôi kính thưa các khách phương xa
Lần đầu khách lạ đến nhà chúng tôi
Họ tôi lại bận mất rồi
Tôi còn đun dở một nồi cơm to
Các cô các chú đang lo
Làng trên mượn chiếu về cho khách ngồi
Chiếu nay đã mượn về rồi
Nhưng mà bị rách sao ngồi được đây
- Nhà trai đáp:
Cá pay thâng càn khôn kiếp mác
Lườn cần mì phục khát xo đai
Phục ngần cắp phục lài phióoi lót
Piooi khóp tằng hỏong nooc hỏong đâư
Piooi khóp tằng giường thung giường tắm
Giường tắm khỏi xo năng
Giường thung khỏi xo thôi
Piooi phục hẩư đo tôi rườn rà
Hẩư khói cần khách lạ đảy chầm
Củ ton khỏi mà thâng slo năng mà thôi
- Lời dịch:
Người khôn khéo nói khéo từ
Chiếu bạc trải dưới, chiều xù trải trên
Thoạt nhìn đã biết toàn nền chiếu hoa
Gian trong gian giữa khắp nhà
Chiếu lót trải dưới toàn là kim ngân
Thương tình khách lạ hương lân
Vui lòng xin được nghỉ chân nhà người
- Nhà gái đồng ý:
Họ khỏi cụng au pát pay sa
Cần mà thâng bấu chê tu khỏi
Còi au phục mà piooi lặp cần
Mời quý khách năng lồng thong thả
Ơn quý khách mà thâng đảy lọt
Tâm lườn tăng phục bioooc phục va
Mời quý khách chai kha lố nỏ
- Lời dịch:
Khách quý không chê nhà tôi
Họ tôi xin kính mời nghỉ chân.
MỞ CỔNG
Trải qua tất cả thử thách đoàn nhà trai mới được đi vào nhà gái và được mời nước, mời trầu, mời rượu.
NỘP LỄ VẬT
Ông quan làng nộp lễ vật, kính tổ tiên, trưởng đoàn nhà gái nhận lễ vật và phát biểu trước tổ tiên.
XIN DÂU (XO LÙA LỒNG LANG) - ( HÁT VỈ)
Sau khi hoàn tất các thủ tục báo cáo tổ tiên, mời rượu anh em họ hàng, quan làng nhà trai lại cất lên câu hát vỉ xin phép đón cô dâu về nhà chồng.
- Nhà trai:
Trước khỏi chiềng mừa nội ngoại quý xuân ngoại quý họ cần nỏ
Thíp giờ chắng đảy giờ náy miac
Pác giờ chắng đáy giờ náy đây
Giờ đây khói khay pác
Giờ miac khói xo lùa
Giờ nay khói xo lùa lồng lang
Au mừa hẳư họ hàng khói chầm
Họ hàng nhằng đông xuân dú thá
Tích đức thêm tích va
Mời hẳư lùa ooc mà lạy táng
Tôi phua mìa lồng lang theo căn
Áo a dá phất đăng đưởi nọong
Lùng pả dá puồn tọong đưởi nhi
Lục me nhình thâng duyên thâng pi la khá
Pả me chùa nịnh nọong óoc mà
Họ khỏi so hải va lồng lang mà thôi
- Lời dịch:
Trước tôi kính tổ tiên hiền
Nội quý xuân ngoại quý họ
Một tháng chọn được một ngày lành
Trăm giờ mới chọn giờ vàng đạo
Giờ đẹp tôi xin thưa
Giờ tốt tôi xin phép
Chọn giờ vàng xin dâu xuống bãi
Về nhà chồng nối dõi tông đường
Tích đức, thêm tích hoa, tích nhụy
Họ hàng tôi xuân họ đang chờ
Đón nhận cô dâu
Tôi xin mời dâu ra nhà bái tổ.
- Nhà gái:
Trước khói khói chiềng mừa
Nội quý xuân, ngoại quý họ
Họ khỏi bấu rụ lẩn sắc căm
Pú gia bấu chê phóoc chê tăn khỏi hẩư
Nọong khỏi nhằng xấu bẩư nết na
Khảy chấp nhằng an lèng đưởi phua
Giá hẳư mìa nòn hua trang giảo
Pú gia cụng đảy cháo quan làng
Xuân họ mời bâm pàn khảu lảu
Bấu thúc khỏi lặc hẳư lai điều
Nặm bốc còi mà tiêu thâng bó
Lục hư chá po me tá tái
Giá hẳư lục kin nguộn phai phắng nặm
Pú da cụng đảy sẳm ngần tiền,
Chúc tôi nọong bình yên mừa nả
- Lời dịch:
Trước tôi kính tổ tiên hiền
Nội quý xuân ngoại quý họ
Đến giờ con phải xuất giá
Theo chồng xây dựng hạnh phúc
Họ tôi cũng không có gì vướng mắc mà ngăn
Vì tương lai đôi trẻ sống trăm năm
Thay lời gia đình có đôi lời dặn dò chú rể
Bên ông bà sắm lễ qua đây
Con tôi còn nhỏ dại thơ ngây
Gửi gắm ông bà trên chỉ bảo
Lúc ốm đau được chồng chăm sóc động viên
Đừng để con tôi ngủ thừa thêm tủi.
Sau đó trưởng đoàn nhà gái cho cô dâu chú rể bái tổ tiên, 2 bên nội ngoại, lạy bố mẹ thân sinh.
Khi giờ lành đến, cô dâu chuẩn bị ra cửa về nhà chồng. Lúc này, thầy mo đội nón cho cô dâu và trao cho cô dâu 1 đôi hương lấy từ bàn tổ (với ý nghĩa từ nay người con gái đã đến tuổi đi lấy chồng vào họ nhà khác để có cuộc sống mới bên nhà chồng)
- Thầy Mo:
Hà ho!
Hà thổng mà quay
Hà thai ha sính
Kính mừa thâng đẳm kế, đẳm ón, đảng cón, đẳng lăng, à văn nay a! Mì slắm lục nhi ý lục nhình, lục lườn tàn lan, tẩu nhản mừa nả mạnh lèng.
Hặt kin mát mẻ
- Lời dịch:
Kính tổ tiên hiền
Hôm nay có cháu gái đi xây dựng hạnh phúc trăm năm. Bố mẹ nuôi con lớn khôn. Nay chọn được giờ lành tháng tốt, cho con cháu đi xây dựng gia đình.
Mời các thần linh tổ tiên đến chứng giám phù hộ, độ trì cho con cháu làm ăn mát mẻ, sinh con nở cành.
MẸ DẶN CON GÁI ĐI LẤY CHỒNG (phong s/lư)
Nhọm khắt kháu thuân biooc thu nà
Po me chương thứt phà vạy slẳm
Mon lài khắm me đa
Mon lài va me chíp
Thân me hảy tẩu thứt me chò
Tứn tứn khát thai khò me liệng
Khai lục bấu pần tiểng chấp lai
Lục nhình thêm lục chài củng quý
Vằn náy khai mẹ nhi khá pay
Sloong mừng búp thu đây lồng láng
Nặm tha rọi thoong pạng lồng đin
Mẹ ơi pay hắt kin dá hảy
Nặm tha tốc lý loạy pần phuôn
Lục cói cuôm chúp ngần mừa cón
Vằn hạnh phúc còi phắng mừa nả
Mừa đuổi phua đưởi mả dá puồn
Rọi rọi tẩư lườn chương đây mạc
Po me sẳm phục thát đảy đo
Giờ đây còi đảy giờ lồng lang ục hảy nặm ắng thoong phương
Lục slo đảy tam hương chào táng
Giờ đây thêm giờ miac lục pay
Chíp mừng lạy thoong thay thẩu kế
Chíp mừng lạy po me cuông lườn
Chíp mừng lạy thoong phương thiên hạ
Me thắng lục mừa nả dá puồn
Ty nay bấu pân lườn lục dú mẹ hợi
Tôi lục bẳng tôi thú thiếu kha
Chiêng chất lục cói mà đáy me
Tẹp vài khảu đông ké nàn mà
- Lườn chào hắt lườn là lục hợi
Hạnh phúc tới tạp tờ cói mà
Cón lăng đẩy hặt lùa cuông bản
Nẩư hằm nhằng sẩư sảng đảy hăn
Đảy hăn nhằng sẩư sảng đảy hăn
Chúc tôi lúc trăm năm hạnh phúc
- Lời dịch:
Miệt mài dệt củi thoi đưa
Nhuộm tràm khâu áo thêu thùa gối hoa
Gối hoa mẹ dệt
Áo gấm mẹ gấp để dành cho con
Ngày xưa con khóc góc màn
Mẹ thâu đêm không ngủ - lo toan đủ điều
Chỗ khô để dành con ngủ
Mẹ nằm chỗ ướt dỗ dành con thơ
Lúc con ốm đau mẹ đứt ruột mím môi
Bây giờ con đã lớn rồi
Hôm nay là ngày con đi lấy chồng
Lòng mẹ lại đau thắt ruột gan
Con gái là con người ta
Nhà mẹ đẻ không phải nhà của con
Từ mai ngoan ngoãn theo chồng
Bố mẹ chồng là bố mẹ con suốt đời
Chồng dạy con nhớ bớt lời
Không nên cãi lại mới thành người nghe con
Cùng chồng xây dựng cơ ngơi
Sinh con nở cái suốt này bình an
Bây giờ con hãy cầm hương
Con hãy cầm đôi hương chào táng
Chắp tay lạy họ hàng đôi bên
Chắp tay lạy bố mẹ thân sinh
Chắp tay lạy hai phương thiên hạ
Hôm nay giờ lành con được gả
Mặt ướt nhòe rưng rưng nước mắt rơi
Hai tay vịn cầu thang xuống bãi
Nước mắt mẹ chảy dài mãi không thôi
Ngày hỷ đừng buồn con ơi
Con hãy đội nón hoa đi trước
Chồng con cùng cất bước theo nhau
Từ nay và đến mai sau
Con luôn hạnh phúc một đời bình an
Cuộc sống luôn được vẹn toàn
Tết Chiêng - Tết Bươn chật này về thăm mẹ cha.
Theo phong tục đoàn đưa dâu nhà gái gồm có: ông đưa (Ta thống), bà đưa (tái thống), cậu đưa (khủ thống), dâu, phù dâu, dì đưa (na thống) và có 4 đến 6 người khênh đồ vật bên gái về nhà chồng, cùng đi còn có một số người có thể là anh, em, bạn bè cô dâu đi bạn dâu. người con gái Tày đi lấy chồng mang theo nhiều của hồi môn đựng trong chiếc hòm gỗ và phần còn lại là vải vóc, chăn màn, đồ trang sức và một số vật dụng, đồ dùng sinh hoạt hàng ngày,... Với mong muốn con gái khi về nhà chồng sẽ có cuộc sống mới. Người Tày quan niệm, hành động này là lúc đánh dấu mốc từ nay người con phải tự đi vững trên đôi chân của mình để đến với cuộc sống tương lai, mong cho con gái từ nay sẽ trưởng thành, cùng chồng chăm lo cho gia đình riêng và sống vui vẻ hạnh phúc.
Đám cưới là khoảnh khắc thiêng liêng của đời người, những phong tục, tập quán tốt đẹp góp phần làm cho đám cưới trở nên trọn vẹn, ý nghĩa hơn. Qua đó có thể thấy, đám cưới không chỉ đơn thuần là việc kết duyên của đôi lứa mà còn có ý nghĩa lớn hơn, đó là truyền thống đạo lý của dân tộc; giáo dục về nghĩa vợ chồng trong các mối quan hệ gia đình, dòng tộc; góp phần gắn kết cộng đồng; lưu giữ bản sắc văn hoá dân tộc. Trong xu thế phát triển của xã hội hiện nay, những nét văn hoá đó càng cần được bảo tồn và lưu giữ cho tương lai.